26 آبان ماه؛ روز خودکفایی گندم در تقویم ایران

تاریخ انتشار پست : 1394-8-27 دسته : مناسبت در ایران و جهان

26 آبان؛ روز خودکفایی گندم در ایران: ارقام متفاوت گندم از نظر درصد پروتئین و ارزش غذایی با هم فرق دارند و کیفیت هیچ یک با دیگری یکسان نیست. علت این تفاوت این است که در مواردی تعداد کروموزوم های گندم ها با یکدیگر متفاوت است و در نتیجه میزان پروتئین موجود در آنها نیز تحت الشعاع این تفاوت قرار می گیرد و کیفیت گندم ها با هم متفاوت می شود.

گندم,روز خودکفایی گندم,26 آبان روز خودکفایی گندم در ایران

از لحاظ نوع کشت گندم را به دو دسته کلی گندم بهاره و پاییزه تقسیم بندی می کنند

روز خودکفایی تولید گندم
ایران که روزگاری بزرگ ترین واردکننده سنتی گندم بود، در سال 1383 با دستیابی به خودکفایی در تولید گندم، جشن خودکفایی را برپا کرد و روز 26 آبان را به عنوان روز خودکفایی گندم در تقویم ثبت کرد.

تاریخچه کشت گندم
گندم یکی از قدیمی ترین گیاهان کره زمین است که انسان آن را کشت و کار کرده و مورد استفاده قرار داده است. منشأ اولیه گندم حوزه مدیترانه و کشور فلسطین و سوریه بوده و از این مکان ها به ایران بزرگ قدیم و ترکیه کنونی منتقل شده و سپس در قاره های دیگر منتشر شده است.

انواع گندم
دانه گندم از این مواد تشکیل شده است: ۷ تا ۱۸ درصد پروتئین (بستگی به نوع گندم دارد)، ۶۰ تا ۷۰ درصد نشاسته، ۲ تا ۲/۵ درصد سلولز (فیبر خام)، ۱/۵ تا ۲ درصد چربی و مابقی مرکب از رطوبت و مواد کانی. ظاهر فیزیکی دانه های گندم بسیار متنوع است.
از لحاظ گیاه شناسی گندم عضوی از گونه های تریتیکوم (Triticum) است که به سه گروه متمایز تقسیم می شود و هر گروه تعدادی مشخص کروموزم دارد که تمام خصوصیات ژنتیکی خانواده را با خود دارند. ژن شناسی گندم از بیشتر محصولات دیگر دشوارتر است زیرا برخی از گونه های گندم دیپلوئید هستند و دو رشته کروموزوم دارند در حالی که بسیاری از گونه های دیگر گندم پلی پلوئید هستند و چهار رشته کروموزوم (تتراپلوئید) یا شش تا (هگزاپلوئید) دارند.

از لحاظ نوع کشت معمولاً گندمها را به دو دسته کلی گندم بهاره و گندم پاییزه تقسیم بندی می کنند. این دو نوع علاوه بر آن که دانه هایشان از نظر رنگ، بافت، شکل و ... باهم فرق دارد شرایط رشد و نمو آنها نیز باهم تفاوت می کند. این دو نوع گندم را در دو زمان مختلف در سال کشت می نمایند. دانه گندم، دارای شیاری است که در طول دانه قرار می گیرد. عمق این شیار در گندمهای پاییزه زیاد و در گندمهای بهاره کم است. طرفین این شیار در گندمهای بهاره گرد و در گندمهای پاییزه گوشه دار می باشد.

انواع گندم,روز خودکفایی گندم,26 آبان روز خودکفایی گندم در ایران

گندمهای سخت پاییزه و بهاره در نانوایی استفاده بیشتری دارند

محصولات گندم
برخلاف سایر غلات، گندم را می توان از طرق مختلف از جمله در تهیه نان، بیسکویت، شیرینی، کیک، پاستا، ماکارونی و... مورد مصرف قرار داد. از گندم در صنایع کاغذسازی، چسب سازی و همچنین در تهیه پودر لباسشویی هم استفاده می گردد. از سبوس و کاه آن نیز به عنوان خوراک دام استفاده می کنند. انواع مختلف گندم برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. مثلاً گندمهای نرم بهاره یا پاییزه برای مصرف در صنایع بیسکویت سازی، شیرینی پزی و کیک پزی مناسبند. در حالی که از گندمهای سخت پاییزه و بهاره در نانوایی استفاده بیشتری دارند.

امنیت غذایی در سایه تولید گندم
طبق آمارسازمان خواربار جهانی ـ فائو ـ 70 درصد از 760 میلیون هکتار کشت محصولات مختلف در دنیا به غلات اختصاص دارد و در این میان، حدود 30 درصد را گندم شامل می شود.
طبق آمار داخلی تولید گندم در ایران سال 1340 حدود 2 / 4 میلیون تن، سال 1350 به مقدار 2 / 5 میلیون تن، سال 1366 حدود 9 / 7 میلیون تن و سال 1382 هم 3 / 10 میلیون تن بوده است. در این میان رسیدن به خودکفایی در تولید این نوع غله از آنجا اهمیت دوچندان می یابد که بجز نان که غذای عمده انسان هاست، فرآورده های زیادی از آرد گندم به دست می آید که از جمله آنها می توان به انواع بیسکویت، کیک، نان روغنی، شیرینی تر، کلوچه، انواع ماکارونی و... اشاره کرد.

ضرورت خودکفایی در تولید گندم درحالی است که پیش بینی می شود جمعیت جهان تا چند سال آینده به رقم 8 میلیارد نفر برسد و با افزایش مداوم جمعیت در کشور ما هم، نیاز به موادغذایی روزبه روز در حال افزایش است. در بخش کشاورزی ما برای ارتقای امنیت غذایی و خودکفایی واقعی در تولید محصولات کشاورزی به طور جدی نیازمند ساخت انبارها، سیلوها و توسعه صنایع فرآوری و تبدیلی کشاورزی، نگهداری درست محصولات کشاورزی، توسعه و تجهیز شبکه‏ های حمل و نقل، توسعه مکانیزاسیون، تنوع بخشی به الگوهای تولید و عرضه مطلوب غذا، آموزش و ترویج، تغذیه و مصرف درست در خانوارهای شهری و روستایی هستیم.
با توجه به شرایط خاص کشور ما و افزایش جمعیت، صرفا با افزایش سطح زیرکشت نمی‏توانیم به خودکفایی حقیقی در تولید محصولات کشاورزی دست یابیم، زیرا مهم ترین رکن خودکفایی درست مصرف کردن مواد غذایی و محصولات کشاورزی و در راس آن جلوگیری از ضایعات و دورریز این مواد است.

روز خودکفایی گندم,گندم,26 آبان روز خودکفایی گندم در ایران

خودکفایی در تولید گندم نیازمند بهره بری درست از عوامل علمی و فناوری است

برداشت بیشتر محصول از شرایط موجود
گندم یکی از مهم ترین محصولات زراعی ایران است و نقش بسیار مهمی در تامین درآمد و نیازهای خودمصرفی و خودعرضه ای کشاورزان و مردم ایران دارد. جمعیت روبه رشد امروزی و مشکلات تغذیه آنها باعث شده که محصول مهمی چون گندم به عنوان اصلی ترین ماده خوراکی اهمیت ویژه ای پیدا کند.

رسیدن به خودکفایی در مورد این محصول که در سال های اخیر نصیب ایران شد، از اهداف مهم بخش کشاورزی ایران بوده است و بر این اساس، افزایش تولید توانسته است نقش مهمی ایفا کند، اما هنوز تولید به میزان دلخواه نرسیده است. افزایش تولید نیز از راه گسترش نهاده هایی چون زمین و سرمایه یا ایجاد فناوری های نوین با محدودیت هایی روبه روست و شاید بهبود کارایی فنی یا همان به دست آوردن تولید بیشتر از مجموعه ثابتی از عوامل تولید یکی از مناسب ترین راه ها به شمار آید.

در این میان، افزایش تولید گندم از طریق توسعه سطح زیر کشت به واسطه محدودیت های سایر منابع تولید معقول نیست، بلکه راه منطقی تلاش برای ارتقای میزان عملکرد در واحد سطح است. این در حالی است که بررسی مقایسه ای میزان عملکرد گندم نسبت به عملکرد تولید کشورهایی که شرایط مشابهی با کشور ما دارند، نمایانگر نازل بودن میزان تولید گندم در واحد سطح در ایران است اگر این مقایسه در رابطه با کشورهای توسعه یافته انجام گیرد، در این صورت عمق عقب ماندگی به طور واضح تری نمایان می شود.

خودکفایی در تولید گندم همانند هر محصول دیگری نیازمند بهره بری درست از عوامل علمی و فناوری دارد. ارتقای دانش و مهارت تولیدکنندگان و استفاده از فناوری های نوین، استفاده از تجربیات موفق جهانی در تولید، عرضه و مصرف گندم و نان و انجام پژوهش های مرتبط در زمینه فرآوری و مصرف گندم از جمله این عوامل هستند. با کمک این عوامل می توان به مناسب ترین گزینه برای دستیابی به توسعه کشاورزی یعنی به دست آوردن حداکثر محصول از مجموعه ثابتی از عوامل تولید رسید. به این مفهوم که از بیشترین ظرفیت بالقوه در امر تولید از طریق بهبود کارایی فنی استفاده شود.

منابع :
fa.wikipedia.org
jamejamonline.ir
beytoote.com


مطالب مشابه

مطالب تصادفی

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :