آمدن احمدی نژاد؛ شایعه با طعم تبلیغ

تاریخ انتشار پست : 1395-6-18 دسته : سیاسی
تحرکات احمدی نژاد، تبلیغ برای انتخابات 96 است

با نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست جمهوری، شایعات و گمانه زنی های زیادی برای حضور یا عدم حضور برخی از رجال سیاسی به عرصه انتخابات شکل می گیرد. هرچند این شایعات با اهداف سیاسی شکل می گیرند اما گاهی اوقات نیز به صورتی هدفمند با انتشار در فضای مجازی، انحراف اذهان عمومی را به دنبال دارد.


انتخابات ریاست جمهوری 96

روزنامه شهروند - نفیسه صباغی: با نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست جمهوری، شایعات و گمانه زنی های زیادی برای حضور یا عدم حضور برخی از رجال سیاسی به عرصه انتخابات شکل می گیرد. هرچند این شایعات با اهداف سیاسی شکل می گیرند اما گاهی اوقات نیز به صورتی هدفمند با انتشار در فضای مجازی، انحراف اذهان عمومی را به دنبال دارد.

 انتخابات سال آینده نیز از این قاعده مستثنی نبوده و از الآن شایعات زیادی مبنی بر ردصلاحیت برخی از چهره های شناخته شده شکل گرفته است. در این راستا طی ماه های اخیر با توجه به افزایش فعالیت سیاسی محمود احمدی نژاد، برخی ناظران و تحلیلگران معتقدند وی قصد دارد برای انتخابات سال ٩٦ کاندیدا شود. این درحالی که هنوز اخبار دقیقی مبنی بر کمپانی احمدی نژاد در انتخابات ٩٦ منتشر نشده اما این روزها خبر ردصلاحیت وی توسط شورای نگهبان در صدر اخبار فضای مجازی (اینستاگرام و تلگرام) قرار گرفته است.

 اما در عین حال محمود احمدی نژاد، برخی گمانه زنی ها درباره احتمال ردصلاحیتش توسط شورای نگهبان برای حضور در انتخابات آینده ریاست جمهوری را رد کرده و گفته است شورای نگهبان دلیلی برای ردصلاحیت وی ندارد. به نقل از انتخاب، احمدی نژاد انتشار این گمانه زنی ها را «خبرسازی» و «عملیات روانی» مخالفان برای ناامیدکردن طرفدارانش عنوان کرده و گفته است: واقعا چه دلیلی دارد که شورای نگهبان بنده را رد کند؟

فعلا گمانه زنی برای ردصلاحیت ها زود است

این درحالی است که سخنگوی جدید شورای نگهبان به برخی اظهارنظرها درباره احتمال ردصلاحیت محمود احمدی نژاد برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده واکنش نشان داد و گفت:   «فعلا برای گمانه زنی درباره تصمیم شورای نگهبان در مورد تأیید یا ردصلاحیت کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری زود است و مبنای درستی ندارد؛ هر چند هرکس می تواند نظر خود را مطرح کند اما هیچ کدام نباید منتسب به شورای نگهبان شود.»

اما قوانین در این زمینه چگونه است؟

طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران  نظارت بر انتخابات در ایران برعهده شورای نگهبان است. مطابق اصل ٩٩ این قانون، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آرای عمومی و همه‏پرسی را برعهده دارد. علاوه بر این، براساس اصل ۹۸ قانون اساسی نیز تفسیر قانون اساسی بر عهده شورای نگهبان است که با تصویب سه چهارم آنان انجام می شود. اما نظارت مذکور در اصل ٩٩ قانون اساسی استصوابی است و شامل تمام مراحل اجرایی انتخابات ازجمله تأیید و ردصلاحیت کاندیداها می شود.»

 اما در مورد نظارت استصوابی شورای نگهبان باید گفت این نظارت بدین معناست که شورای نگهبان اولا در تمامی مراحل انتخابات ازجمله مراحل اجرایی، احراز صلاحیت ها و... حق نظارت دارد و ثانیا نظارت شورای نگهبان، نظارتی موثر است و با وجود شرایط قانونی، حق ورود به موضوع را دارد، برای مثال مطابق ماده١٠ قانون انتخابات مجلس، شورای نگهبان می تواند انتخابات را ابطال یا متوقف سازد. در مقابل نظارت استصوابی، نظارت اطلاعی قرار دارد که مقام ناظر صرفا از کارهای انجام شده اطلاع پیدا می کند و حق ورود به موضوع و دخل وتصرف در آن را ندارد. به عبارت دیگر نظارت اطلاعی نظارتی موثر نیست و در عمل فایده ای برای نظارت بر حسن جریان امور نخواهد داشت. البته نظارت بر انتخابات، نظارت استصوابی است که شورای نگهبان بر تمامی مراحل انتخابات از آغاز تا پایان انتخابات دارد. در این راستا این شورا هم بر احراز صلاحیت کاندیداها نظارت دارد و هم بر روند اجرای انتخابات (برای درست برنقل ازدن). حال این سوال مطرح است که آیا شورای نگهبان می تواند قبل از ثبت نام نامزدهای انتخابات فردی را ردصلاحیت کند؟

اظهارنظر شورای نگهبان بعد از ثبت نام کاندیداها

دکتر هاشمی حقوقدان و استاد دانشگاه در رابطه با اخبار منتشرشده در فضای مجازی به «شهروند» گفت: به هرحال از نظر حقوقی و براساس اصل ٩٩ قانون اساسی، شورای نگهبان در مقام نظارت بر انتخابات است، بنابراین از یک سو نظارت بر صلاحیت داوطلبان و از سوی دیگر نظارت بر صحت و سقم انتخابات برعهده شورای نگهبان است، تا هم افراد با شرایط کامل وارد عرصه رقابت در انتخابات شوند و هم مشکلی در جریان انتخابات به وجود نیاید و انتخابات به درستی برگزار شود.

این حقوقدان با اشاره به خبر ردصلاحیت احمدی نژاد توسط شورای نگهبان نیز توضیح داد: البته ممکن است احمدی نژاد در طول دوران ریاست جمهوری خود اشکالاتی داشته که بسیاری افراد با وی موافق نباشند، اما نکته مهم این است که باید دید این فرد مرتکب جرم شده است یا خیر؟ در صورتی که وی مرتکب جرم هم شده باشد باید در این زمینه دستگاه قضائی اظهارنظر کند. اما این که شورای نگهبان قبل از ثبت نام فرد، وی را ردصلاحیت کند، درست نیست، زیرا این شورا بعد از ثبت نام افراد و زمانی که آنها نامزد انتخابات شدند می تواند در مورد صلاحیت و سوءپیشینه آنها اظهارنظر کند.

وی افزود: باید گفت شورای نگهبان یک نظارت پیشینی دارد که آیا مثلا این فرد صلاحیت کاندیداتوری دارد یا خیر و اگر این صلاحیت را داشت، پس نامزد انتخابات شود اما زمان آن مشخص نیست و باید قبل از انتخابات باشد.

در ادامه، این استاد دانشگاه در مورد اخبار منتشرشده در فضای مجازی نیز خاطرنشان کرد: البته ممکن است برخی از اخباری که در فضاهای مجازی منتشر می شود، صحت نداشته باشد و آنچه مهم است این که انتخابات توسط وزارت کشور انجام می شود و وزرات کشو لیست افراد را به شورای نگهبان برای احراز صلاحیت آنها می فرستد، در این هنگام است که شورای نگهبان می تواند نامزدها را احراز صلاحیت کند.

هدف شایعات توجه اذهان عمومی به مسأله است

در این راستا، حسین رحمت الهی حقوقدان و استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که آیا  طی این سال ها مرسوم بوده فردی قبل از اعلام کاندیداتوری، نظر شورای نگهبان را در مورد خود جویا شود به «شهروند» گفت: خیر، تا به حال چنین موردی نبوده که فرد قبل از ثبت نام نظر شورای نگهبان را در مورد صلاحیت خودش بگیرد.

این حقوقدان با اشاره به فضاسازی های ایجادشده در فضای مجازی نیز توضیح داد: شاید برخی افراد با این فضاسازی ها می خواهند نبض جامعه و اذهان عمومی را در دست بگیرند یا شاید هم اذهان عمومی را به سوی این مسأله جلب کنند. رحمت الهی در خاتمه در مورد روند احراز صلاحیت ها تصریح کرد: بعد از ثبت نام افراد و اعلام نظر هیأت های اجرایی، شورای نگهبان این اختیار را دارد که در مورد صلاحیت افراد نظر خود را اعلام کند که در این راستا برخی افراد رد یا برخی دیگر با نظر این شورا تأیید صلاحیت می شوند اما آنچه مهم است طبق قانون، شورای نگهبان بعد از ثبت نام و اعلام کاندیداتوری افراد می تواند افراد را احراز صلاحیت کند.

آثار و تبعات شایعات در فضای مجازی

«طی سال های اخیر و با پیشرفت تکنولوژی و اینترنت و دسترسی آسان همگان به فضای مجازی مطالب گوناگونی در زمینه های متفاوت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... در این فضا منتشر می شود که البته برخی واقعی و برخی نیز در حد شایعه هستند. شایعاتی که گاهی ممکن است در جهت تخریب چهره سیاسی یا... باشد. اما بسیار شاهدیم که مطالب منتشرشده در رسانه ها یا حتی فضای مجازی آثار و تبعاتی در پی داشته و به دنبال انتشار این مطالب اذهان عمومی و جامعه به سوی مسأله معطوف می شود. هنوز از یاد نبردیم که اولین بار فیش حقوقی مدیرعامل بیمه مرکزی در فضای مجازی منتشر و نظرات همگان به آن جلب شد.

 هرچند اگر منتشر نمی شد شاید هنوز این مسائل ادامه داشت. اما انتشار آنها باعث التهاب در جامعه شد و اذهان عمومی را درگیر کرد و همگان منتظر تعقیب کیفری این افراد و بازگرداندن اموال به بیت المال هستند. از سوی دیگر انتشار اخبار ردصلاحیت جز بار تبلیغی برای فرد که نامش رسانه ای می شود، تخریب چهره شورای نگهبان را نیز به همراه دارد. حال در مورد اخیر نیز باید دید مطالب منتشره در مورد برخی افراد با چه اهدافی صورت می گیرد؟ ثانیا این فضاسازی ها چه آثار و تبعاتی در جامعه خواهد داشت؟

حمید جنتی حقوقدان در رابطه با آثار و تبعات شایعات و فضاسازی های ایجادشده در جامعه به «شهروند» گفت: این شایعات در سطح گسترده منتشر می شود و با توجه به نوع مطالب می تواند اثرات مثبت یا منفی در جامعه داشته باشد.

این حقوقدان با اشاره به برخی از شایعات مبنی بر فیش های حقوقی یا املاک شهرداری نیز خاطرنشان کرد: حال اگر به صورت کامل به این فیش های حقوقی رسیدگی شود، مشاهده می کنیم منطبق بر قوانین و مقرراتی بوده که قبلا تصویب شده و باید این قوانین تغییر کند. اما نکته مهم این است که مطرح شدن این مسائل (فیش های حقوقی یا املاک شهرداری) اثرات خود را در جامعه و اذهان عمومی خواهد داشت.

  وی ادامه داد: حال با توجه به این که کمتر از یک سال به انتخابات مانده، به هرحال جنبه سیاسی این شایعات بیشتر است و در این زمینه اثراتی نیز خواهد داشت، البته باید گفت این شایعات و فضاسازی ها در تمام جهان مرسوم است و حتی در انتخابات آمریکا و اروپا این مسائل وجود داشته است. اما درصورتی که مطالب منتشره مبتنی بر جرم یا انتساب جرم یا تخلف به فردی باشد، جنبه جزایی داشته و به عنوان نشر اکاذیب و افترا تحت تعقیب خواهد بود.

جنتی در پاسخ به این سوال که افرادی که این مطالب را منتشر می کنند قابل تعقیب کیفری خواهند بود، تصریح کرد: البته در این موارد گاهی اوقات بحث سوءمدیریت مطرح است، گاهی نیز بحث انتساب جرم یا بحث کیفری و مطالب خلاف قانون است که این موارد قابل تعقیب است. در این راستا طبق قانون مطبوعات اگر روزنامه ای مطالب خلاف واقعی علیه فردی منتشر کند باید در همان اندازه جوابیه فرد باشد اما در فضاهای مجازی ممکن است انتشار اولیه را با رسیدگی بعدی دایر بر کذب موضوع نتوان در حد اولیه پوشش داد و متاسفانه به هرحال این شایعات در جامعه اثرگذار بوده و نتوان وضع را به وضعیت اولیه بازگرداند. نکته مهم این است که افراد نباید به این شایعات دامن زده، فضای جامعه را مسموم کنند و اجازه دهند مسائل آن گونه که واقعیت دارد، مطرح شود.

تبلیغات پیش از موعد در فضای مجازی

 براساس این نقل از باید گفت شورای نگهبان اختیاری چون تأیید یا رد صلاحیت پیش از موعد انتخابات ندارد. طبق قانون با ثبت نام نامزد ها در وزارت کشور و ارسال اسامی به شورای نگهبان پروسه تعیین صلاحیت ها کلید خواهد خورد. پس از دریافت استعلامات و انجام تحقیقات درنهایت شورای نگهبان نظر نهایی خود را اعلام می کند. زمانی هم برای اعتراض افرادی که ردصلاحیت شده اند وجود خواهد داشت، بنابراین این که اکنون قبل از هرگونه ثبت نام و اعلام حضوری، خبر ردصلاحیت منتشر شود جز تخریب چهره شورای نگهبان و تبلیغ پیش از موعد برای محمود احمدی نژاد نتیجه ای دربرنداشته و به نوعی بهره مندی از فضای آشفته مجازی برای نامزدهایی از این دست است.

انتخابات مجلس دهم / احمدی نژادی ها آمدند

مطالب مشابه

مطالب تصادفی

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد : کد امنیتی رفرش
متن دیدگاه :